Летапіс змагання на Чэрвеньшчыне вялі газеты і часопісы

Общество

Сярод дакументаў партызанскіх атрадаў, якія захоўваюцца ў Беларускім дзяржаўным музеі Вялікай Айчыннай вайны, ёсць, можна сказаць, унікальныя. У прыватнасці, баявыя лісткі, газеты, часопісы. Многія з іх — рукапісныя, выдадзеныя не на газетнай паперы, а на розных лістах, якія ўдавалася партызанам здабыць. Выцвілыя ад часу, яны скупымі, бясхітраснымі радкамі даносяць да нас хвалюючыя думкі і пачуцці народных мсціўцаў, іх баявыя поспехі падчас змагання з гітлераўскімі акупантамі.

Адно з такіх выданняў — рукапісны часопіс “За Родину” партызанскага атрада імя Кірава, датаваны сакавіком 1943 года. Ён пераносіць нас на больш як 70 гадоў назад у Чэрвеньскія лясы. Шэры кардон для вокладкі часопіса і гэтакую ж паперу партызаны здабылі на былой кардоннай фабрыцы непадалёку Пухавіч. На вокладцы малюнак: партызанская засада. На пярэднім плане — кулямётчык у кубанцы, зухавата ссунутай на патыліцу. Удалечыні полымя  ўзрыву і падбітая машына.

З першай старонкі часопіса глядзяць два ўзброеныя партызаны. Злева — падпаясаны шырокай папругай і з аўтаматам на грудзях. Чорная каракулевая кубанка апаясана чырвонай стужкай. Са спакойнага, амаль круглага твару, глядзяць уважлівыя вочы. Гэта — камандзір партызанскага атрада М.Карашкоў. Побач, таксама з аўтаматам паверсе скураной курткі, камісар партызанскага атрада М.Гораў.

На наступнай старонцы — “Гімн першай Мінскай”. Загаловак яго напісаны на фоне Крамлёўскай сцяны.

У артыкуле “Арганізацыя атрада” распавядаецца, што пасля таго, як атрад узначаліў М.Карашкоў, партызаны правялі шэраг буйных аперацый: 5 засад, знішчылі 21 аўтамашыну, 4 цягнікі, 2 танкі, вывелі са строю 88 вагонаў, забілі і паранілі 1337 гітлераўцаў. Спалілі электрастанцыю і лесапільны завод. Знішчылі 3 матавозы і вузкакалейны цягнік. Узялі шматлікія трафеі, у тым ліку аўтаматычную зенітную гармату.

Многія партызаны адзначыліся ў баях. Атрадны мастак Леанід Бойка намаляваў для часопіса партрэты Ф.Кірыкоўскага, Р.Чарных, Д.Міпушына, А.Школіна.

У заметцы “Штурм эшалона”, якую напісаў Павел Багданаў, распавядаецца, як партызаны штурмавалі чыгуначны эшалон. Заметку дапаўняе малюнак: партызаны страляюць з кулямёта, на чыгунцы ўзрыў, пад адхон ляціць паравоз.

У часопісе змешчаны некалькі карэспандэнцый і заметак аб баявых справах аддзяленняў, узводаў, рот. Сярод іх “Агонь па ворагу” — аб засадзе на Магілёўскай шашы, якую правёў узвод Мікалая Купрэйчыка; “Смерць героя” — аб баі ля вёскі Дыя і гібелі камсамольца Мікалая Альнёва.

У артыкуле “8-га Сакавіка” гаворыцца  аб баявых справах дзяўчат-партызанак Ніны Івановай і Марыі Бурдыка.

Прыцягвае ўвагу ў часопісе пісьмо братоў-партызан Івана і Мікалая Холадаў. Яно змяшчаецца пад загалоўкам “Абавязацельства”:  “Мы, браты-партызаны Холад Іван і Холад Мікалай, знаходзячыся ў атраднай разведцы, бяром на сябе абавязацельства бездакорна выконваць загады нашых камандзіраў, быць дысцыплінаванымі і захоўваць нашу ваенную тайну. У гэтым запэўніваем камандзіра нашага атрада”.

У часопісе змешчаны таксама некалькі вершаў, якія напісалі партызаны. У прыватнасці, Фаіны Шамко “Все как один”:

Мы гордо носим

на груди медали

И ленты алые,

как пролитую кровь.

На верность клятву партии мы дали

И доказали Родине

любовь…

Ёсць і сатырычныя вершы. Напрыклад — “Всё хорошо!” Гэта аб разгроме немцаў пад Сталінградам. Верш так спадабаўся партызанам, што яны спявалі яго на матыў  песні “Всё хорошо, прекрасная маркиза”.

Часопіс выходзіў раз у тры месяцы, надаючы асаблівую ўвагу фактам аб баявых дзеяннях, а таксама партызанам, якія вызначыліся ў змаганні з гітлераўскімі акупантамі.

 

Падрыхтаваў

А.РУЖЫН



Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *